Xuất khẩu đang được coi là lối thoát duy nhất giúp các DN trong ngành thép giảm lượng áp lực dư thừa SP. Tuy vậy, phương án này cũng đang dần đóng lại khi những thị trường xuất khẩu ít ỏi mà DN thép của Việt Nam đã dày công xây dựng đều đang đưa vào các vụ kiện phòng vệ thương mại. Cửa hẹp càng chật Liên tiếp trong 2 ngày 18 và 19-12-2012, các DN thép đã nhận được những thông báo liên quan tới cảnh báo và điều tra phòng vệ thương mại từ các thị trường trong khu vực. Theo các chuyên gia và DN, các vụ việc này đã đẩy ngành thép càng rơi vào khốn đốn và đứng trước nguy cơ thu hẹp hoặc thậm chí là đánh mất thị trường xuất khẩu. Ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng đã có được thư đề nghị của Hiệp hội Tôn mạ kim loại và sơn phủ màu Thái Lan và Malaysia cảnh báo về sự gia tăng bất thường của sản phẩm tôn mạ kim loại, sơn phủ màu của Việt Nam xuất sang quốc gia này. Gần đây, SP thép hình xuất vào Indonesia cũng bắt đầu áp mức thuế chống bán phá giá lên tới 68,4%. Tôn Hoa Sen là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ QĐ khởi kiện điều tra tự vệ thương mại đối với sản phẩm tôn được mạ hợp kim nhôm, kẽm mà Ủy ban Tự vệ thương mại Indonesia (KPPI) áp đặt. Cơ quan này cho rằng, các DN, thép xuất khẩu của Việt Nam cùng một số quốc gia đã nâng lượng xuất vào thị trường này, gây nên những thiệt hại rất lớn cho ngành công nghiệp trong nước. Tuy vậy, đại diện doanh nghiệp này cũng khẳng định có đầy đủ căn cứ để chứng minh doanh nghiệp này không bán phá giá. Thế nhưng, dù chưa biết KL điều tra sẽ ra sao, các SP thép xuất khẩu của nước ta cũng đang đứng trước nguy cơ thu hẹp thị trường. Ông Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam tỏ ra lo lắng khi cho biết, ngoài các thị trường truyền thống mà thép Việt đang xuất khẩu, hiện các DN trong ngành vẫn chưa tìm ra thị trường nào "khả quan hơn" để mở rộng đầu ra cho SP. Trong lúc đó, dồn dập các vụ kiện phòng vệ thương mại đưa tới đã làm cho ngành thép đứng trước nguy cơ bị mất thị trường hoặc thu hẹp thị phần. Mặc dù mọi cáo buộc đều liên quan tới việc gia tăng số lượng SP được bán vào các thị trường này, nhưng theo đại diện của Hiệp hội Thép Việt Nam trên thực tế SL thép mà DN xuất vào thị trường chỉ ở mức thấp. Đơn cử với SP tôn mát, lượng xuất khẩu phần đa đều từ thương hiệu này, cũng như lượng thép cán nguội xuất khẩu phần nhiều là do Công ty Posco Việt Nam cung cấp. Theo các chuyên gia, chỉ với một Công ty xuất khẩu chủ đạo 1 dòng SP, sẽ chẳng có đủ năng lực tác động và làm thay đổi thị trường. chủ động kết nối giữa các bên "Với việc Indonesia áp thuế chống bán phá giá lên mức 68,4% đối với thép hộp mạ kẽm, hiển nhiên sẽ không còn cách nào để vào thị trường này. Sản phẩm tôn mạ đang bị điều tra chống bán phá giá và phải chịu mức áp thuế mới là 15% tính từ năm 2013 cũng sẽ làm cho SP kém sức cạnh tranh trên thị trường, lượng xuất khẩu hao hụt đi là chắc chắn và tạo áp lực cho SP", ông Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam nói. Theo nguồn tin riêng, hiện Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) đang cùng hợp với các bên liên quan để đưa ra phương án đối phó với vụ việc này. Riêng với vụ khởi kiện điều tra mới đây nhất liên quan đến SP tôn mạ mà Công ty Tôn Hoa Sen trực tiếp liên quan, ông Bạch Văn Mừng, Cục trưởng Cục quản lý cạnh tranh, Bộ Công Thương cho rằng: Cục đã đề nghị đơn vị này vận dụng lợi thế, uy tín để làm việc với các nhà nhập khẩu của Indonesia, tạo nên tiếng nói với các cơ quan chuyên trách, đưa ra những thông tin có lợi khi điều tra. Thực tế, trường hợp của thép hộp đen là ví dụ điển hình khi lượng xuất khẩu năm vừa qua bị "hụt" đi so với hàng năm 408.000 tấn, trong lúc năm 2011 là 530.000, giảm 23%. Cùng với lượng tiêu thụ trong nước giảm từ 1.400 ngàn tấn của năm 2011 chỉ còn 1.100 ngàn tấn của năm vừa qua, xuất khẩu giảm đã làm cho sản phẩm tồn kho tăng lên 18%, từ 1.472 ngàn tấn của năm 2011 lên 1.747 ngàn tấn của năm vừa qua, khiến cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra cho SP. Ngoài ra, đại diện của Cục Quản lý cạnh tranh cũng cung cấp thêm thông tin là hiện đơn vị này đang yêu cầu bên Indonesia cung cấp cho các cơ quan có trách nhiệm ở Việt Nam, mà cụ thể là Cục Quản lý cạnh tranh yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn. Cơ quan này sẽ kiểm tra và đánh giá nguyên đơn về tư cách và điều kiện áp dụng biện pháp tự vệ. Từ đó, Cục sẽ có trao đổi với Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia, cũng như là các đơn vị có liên quan để chuẩn bị tài liệu, đối phó với vụ kiện này. "Việc áp dụng phương pháp tự vệ với SP tôn cán mạ là khi quốc gia nhập khẩu thấy rằng cần phải bảo vệ SX trong nước. Tuy vậy, phía doanh nghiệp liên quan đang chuẩn bị cho đàm phán, trong đó đưa ra vấn đề là nếu áp dụng biện pháp tự vệ và những rào cản, sẽ chỉ có lợi cho những nhà SX cá nhân nào đó ở Indonesia mà bất lợi cho nhà nhập khẩu và người tiêu dùng vì không được sử dụng những SP tốt, có giá cả phải chăng", ông Mừng phân tích. sưu tầm internet
