bvdkthanh

Triệu chứng tiểu đường tại Đắk Lắk: Dấu hiệu nhận biết, biến chứng và cách kiểm tra

Tiểu đường, hay còn gọi là đái tháo đường, là bệnh lý chuyển hóa mạn tính xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin, sử dụng insulin không hiệu quả hoặc kết hợp cả hai. Hậu quả là lượng đường trong máu tăng cao kéo dài, gây tổn thương đến mạch máu, thần kinh, mắt, thận, tim và nhiều cơ quan khác.

Nhận biết sớm triệu chứng tiểu đường tại Đắk Lắk giúp người bệnh kiểm tra đường huyết, điều chỉnh lối sống và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, tiểu đường giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, thậm chí không có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, không nên chỉ chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi xét nghiệm.

Xem thêm: Bệnh Viện Đa Khoa Thiện Hạnh

Tiểu đường là gì?
Tiểu đường là bệnh lý xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả. Insulin có nhiệm vụ đưa glucose từ máu vào tế bào để tạo năng lượng. Khi insulin bị thiếu hụt hoặc hoạt động kém, đường huyết tăng cao kéo dài.

Bệnh tiểu đường thường được chia thành:

• Tiểu đường type 1: Thường liên quan đến cơ chế tự miễn, cơ thể gần như không sản xuất insulin.
  
  
• Tiểu đường type 2: Thường gặp nhất, liên quan đến đề kháng insulin và suy giảm chức năng tế bào beta tuyến tụy.
  
  
• Tiểu đường thai kỳ: Xuất hiện trong thời gian mang thai.
  
  
• Tiểu đường do nguyên nhân khác: Có thể liên quan đến bệnh lý tuyến tụy, rối loạn nội tiết hoặc sử dụng một số loại thuốc.
  

Trong đó, tiểu đường type 2 có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà người bệnh không nhận ra.

Tham khảo thêm: Bệnh Viện Thiện Hạnh Buôn Ma Thuột

Các triệu chứng tiểu đường thường gặp
1. Khát nước nhiều
Người bệnh có thể thường xuyên:

• Khát nước hơn bình thường.
  
  
• Uống nước liên tục nhưng vẫn cảm thấy khát.
  
  
• Thức dậy ban đêm để uống nước.
  
  
• Khô miệng, khô môi.
  
  
• Cảm giác cổ họng khô dù đã uống nước.
  

Khi đường huyết tăng cao, thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải glucose qua nước tiểu. Quá trình này làm cơ thể mất nước và gây cảm giác khát nhiều.

Tìm hiểu thêm: BVDK Thiện Hạnh

2. Đi tiểu nhiều lần
Tiểu nhiều là một trong những dấu hiệu gợi ý tiểu đường, đặc biệt khi đi kèm khát nước. Người bệnh có thể:

• Đi tiểu nhiều lần trong ngày.
  
  
• Tiểu nhiều về đêm.
  
  
• Lượng nước tiểu tăng.
  
  
• Đang ngủ phải thức dậy đi tiểu.
  
  
• Dễ mất nước sau khi vận động hoặc làm việc trong môi trường nóng.
  

Tuy nhiên, tiểu nhiều cũng có thể do uống nhiều nước, nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh thận, sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.

3. Ăn nhiều nhưng vẫn sụt cân
Một số người mắc tiểu đường có biểu hiện:

• Nhanh đói.
  
  
• Ăn nhiều hơn bình thường.
  
  
• Vẫn sụt cân không chủ ý.
  
  
• Cơ thể yếu, giảm sức.
  
  
• Dễ mệt sau khi ăn hoặc khi nhịn đói.
  

Khi glucose không được đưa vào tế bào hiệu quả, cơ thể có thể phải sử dụng mỡ và cơ để tạo năng lượng. Điều này dẫn đến sụt cân, đặc biệt ở người tiểu đường type 1 hoặc khi đường huyết tăng cao kéo dài.

Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân cần được kiểm tra, không nên tự cho rằng do ăn kiêng hoặc làm việc nhiều.

4. Mệt mỏi, uể oải
Đường huyết cao khiến tế bào không sử dụng năng lượng hiệu quả, từ đó gây:

• Mệt mỏi kéo dài.
  
  
• Buồn ngủ.
  
  
• Giảm khả năng tập trung.
  
  
• Cảm giác thiếu năng lượng.
  
  
• Làm việc nhẹ cũng thấy mệt.
  
  
• Dễ cáu gắt hoặc thay đổi tâm trạng.
  

Mệt mỏi cũng có thể do thiếu máu, suy giáp, thiếu ngủ, stress, bệnh gan, bệnh thận hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, cần kết hợp xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

5. Nhìn mờ
Đường huyết tăng cao có thể làm thay đổi lượng nước trong thủy tinh thể, gây:

• Nhìn mờ thoáng qua.
  
  
• Khó nhìn rõ chữ.
  
  
• Nhìn xa hoặc nhìn gần kém hơn.
  
  
• Thị lực thay đổi theo mức đường huyết.
  

Nếu đường huyết cao kéo dài, người bệnh có nguy cơ tổn thương võng mạc do tiểu đường. Nhìn mờ đột ngột, mất thị lực, đau mắt dữ dội hoặc thấy nhiều “ruồi bay” cần được khám mắt sớm.

6. Vết thương lâu lành
Người mắc tiểu đường có thể nhận thấy:

• Vết trầy xước nhỏ lâu khô.
  
  
• Vết đứt tay dễ nhiễm trùng.
  
  
• Vết loét ở bàn chân kéo dài.
  
  
• Vết thương sưng đỏ hoặc chảy dịch.
  
  
• Dễ tái phát nhiễm trùng da.
  

Đường huyết cao ảnh hưởng đến mạch máu, hệ miễn dịch và khả năng lành thương. Đặc biệt, người bị tiểu đường có thể giảm cảm giác ở bàn chân nên không nhận biết vết thương sớm.

7. Nhiễm trùng tái phát
Tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ:

• Nhiễm trùng da.
  
  
• Nhọt, áp xe.
  
  
• Nhiễm nấm da.
  
  
• Nấm sinh dục.
  
  
• Viêm đường tiết niệu.
  
  
• Viêm lợi, bệnh nha chu.
  
  
• Nhiễm trùng bàn chân.
  
  
• Nhiễm trùng âm đạo tái diễn ở nữ giới.
  

Nếu thường xuyên bị nhiễm trùng hoặc điều trị mãi không khỏi, người bệnh nên kiểm tra đường huyết.

8. Tê bì, châm chích tay chân
Đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương thần kinh ngoại biên. Biểu hiện thường gồm:

• Tê đầu ngón chân.
  
  
• Châm chích như kim châm.
  
  
• Nóng rát bàn chân.
  
  
• Đau buốt về đêm.
  
  
• Giảm cảm giác nóng, lạnh.
  
  
• Cảm giác đi trên bông.
  
  
• Dễ bị trầy xước mà không nhận biết.
  

Tê bì tay chân không chỉ do tiểu đường mà còn có thể liên quan đến thoát vị đĩa đệm, thiếu vitamin B12, bệnh thần kinh, rượu bia hoặc chèn ép dây thần kinh.

9. Da khô, ngứa
Một số người có thể gặp:

• Da khô, bong tróc.
  
  
• Ngứa kéo dài.
  
  
• Ngứa vùng sinh dục.
  
  
• Da dễ kích ứng.
  
  
• Nhiễm nấm tái phát.
  
  
• Vùng da sẫm màu, dày lên ở cổ, nách hoặc bẹn.
  

Vùng da sẫm màu, dày và có vẻ nhung như ở cổ hoặc nách có thể là dấu hiệu đề kháng insulin, thường gặp ở người thừa cân hoặc có nguy cơ tiểu đường type 2.

10. Đói nhanh, run tay, vã mồ hôi
Một số người đang điều trị tiểu đường có thể bị hạ đường huyết, nhất là khi:

• Bỏ bữa.
  
  
• Dùng thuốc hoặc insulin nhưng ăn không đủ.
  
  
• Vận động quá sức.
  
  
• Uống rượu khi đói.
  
  
• Dùng thuốc không đúng liều.
  

Dấu hiệu hạ đường huyết gồm:

• Run tay.
  
  
• Đói cồn cào.
  
  
• Tim đập nhanh.
  
  
• Vã mồ hôi.
  
  
• Chóng mặt.
  
  
• Bồn chồn.
  
  
• Khó tập trung.
  
  
• Lú lẫn.
  
  
• Co giật hoặc hôn mê nếu nặng.
  

Nếu người bệnh còn tỉnh táo và nuốt được, cần bổ sung đường nhanh theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu người bệnh lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, tuyệt đối không cho ăn uống bằng miệng.

Tiểu đường giai đoạn đầu có triệu chứng không?
Tiểu đường giai đoạn đầu, đặc biệt là type 2, thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi:

• Khám sức khỏe định kỳ.
  
  
• Xét nghiệm trước phẫu thuật.
  
  
• Kiểm tra khi bị nhiễm trùng.
  
  
• Khám vì nhìn mờ hoặc mệt mỏi.
  
  
• Phát hiện tăng huyết áp, mỡ máu.
  
  
• Có biến chứng ở mắt, thận, thần kinh hoặc tim mạch.
  

Vì vậy, những người có nguy cơ cao nên chủ động kiểm tra đường huyết, ngay cả khi cảm thấy hoàn toàn bình thường.

Những ai có nguy cơ mắc tiểu đường?
Các yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:

• Thừa cân hoặc béo phì.
  
  
• Vòng eo lớn.
  
  
• Ít vận động.
  
  
• Ăn nhiều đồ ngọt, nước ngọt, tinh bột tinh chế.
  
  
• Có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc tiểu đường.
  
  
• Tăng huyết áp.
  
  
• Rối loạn mỡ máu.
  
  
• Tiền tiểu đường.
  
  
• Tiền sử tiểu đường thai kỳ.
  
  
• Sinh con có cân nặng lớn.
  
  
• Hội chứng buồng trứng đa nang.
  
  
• Tuổi càng cao, đặc biệt từ 35–45 tuổi trở lên tùy yếu tố nguy cơ.
  
  
• Đang sử dụng một số thuốc như corticoid kéo dài.
  
  
• Có bệnh lý tuyến tụy hoặc rối loạn nội tiết.
  

Người có nhiều yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ về lịch kiểm tra đường huyết định kỳ.

Khi nào cần cấp cứu vì tiểu đường?
Đường huyết tăng cao hoặc giảm quá thấp có thể gây biến chứng nguy hiểm. Người bệnh cần được cấp cứu khi có:

• Lú lẫn, lơ mơ hoặc hôn mê.
  
  
• Thở nhanh, thở sâu bất thường.
  
  
• Hơi thở có mùi trái cây hoặc mùi acetone.
  
  
• Buồn nôn, nôn liên tục.
  
  
• Đau bụng dữ dội.
  
  
• Khát nhiều, tiểu nhiều kèm mất nước nặng.
  
  
• Đường huyết rất cao kèm mệt lả.
  
  
• Run rẩy, vã mồ hôi, co giật.
  
  
• Yếu liệt, nói khó hoặc mất ý thức.
  
  
• Đau ngực, khó thở.
  
  
• Vết loét bàn chân sưng đỏ, chảy mủ kèm sốt.
  

Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiễm toan ceton do tiểu đường, tình trạng tăng áp lực thẩm thấu, hạ đường huyết nặng hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng.

Chẩn đoán tiểu đường bằng cách nào?
Không thể chẩn đoán tiểu đường chỉ dựa vào khát nước, tiểu nhiều hoặc sụt cân. Bác sĩ thường chỉ định các xét nghiệm sau:

Đường huyết lúc đói
Người bệnh thường cần nhịn ăn theo hướng dẫn trước khi lấy máu. Kết quả đường huyết lúc đói tăng đến ngưỡng chẩn đoán có thể gợi ý tiểu đường, nhưng thường cần được xác nhận bằng xét nghiệm lặp lại nếu không có triệu chứng rõ ràng.

HbA1c
HbA1c phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng gần đây. Xét nghiệm này không cần nhịn đói và được sử dụng để:

• Hỗ trợ chẩn đoán tiểu đường.
  
  
• Phát hiện tiền tiểu đường.
  
  
• Theo dõi hiệu quả điều trị.
  
  
• Đánh giá nguy cơ biến chứng.
  

Nghiệm pháp dung nạp glucose
Xét nghiệm này đo đường huyết trước và sau khi uống một lượng glucose theo quy trình. Phương pháp thường được sử dụng trong một số trường hợp cần làm rõ chẩn đoán hoặc đánh giá tiểu đường thai kỳ.

Đường huyết bất kỳ
Đường huyết được đo tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày có thể hỗ trợ chẩn đoán khi người bệnh có triệu chứng điển hình. Tuy nhiên, máy đo đường huyết tại nhà không nên được sử dụng làm căn cứ duy nhất để tự chẩn đoán.

Xét nghiệm đánh giá biến chứng
Khi đã xác định tiểu đường, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm chức năng thận.
  
  
• Đạm niệu hoặc albumin niệu.
  
  
• Mỡ máu.
  
  
• Men gan.
  
  
• Điện tim.
  
  
• Khám đáy mắt.
  
  
• Đánh giá cảm giác bàn chân.
  
  
• Kiểm tra huyết áp.
  
  
• Đánh giá nguy cơ tim mạch.
  
  
• Kiểm tra răng miệng và da.
  

Điều trị tiểu đường như thế nào?
Điều trị tiểu đường cần cá thể hóa, tùy loại bệnh, mức đường huyết, tuổi, bệnh nền và nguy cơ biến chứng. Các phương pháp có thể gồm:

Điều chỉnh chế độ ăn
Người bệnh nên:

• Ăn đúng giờ, hạn chế bỏ bữa.
  
  
• Kiểm soát khẩu phần tinh bột.
  
  
• Ưu tiên rau xanh, đạm nạc, cá, trứng và thực phẩm giàu chất xơ.
  
  
• Hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo và đồ uống nhiều đường.
  
  
• Giảm thực phẩm chiên rán, nhiều chất béo bão hòa.
  
  
• Hạn chế ăn quá nhiều cơm, bún, mì hoặc bánh mì trong một bữa.
  
  
• Ưu tiên trái cây nguyên miếng thay vì nước ép.
  
  
• Không tự ý sử dụng thực phẩm chức năng thay thuốc.
  

Tăng cường vận động
Người bệnh nên duy trì vận động phù hợp như:

• Đi bộ.
  
  
• Đạp xe.
  
  
• Bơi.
  
  
• Tập sức mạnh.
  
  
• Tập thăng bằng.
  
  
• Vận động nhẹ sau bữa ăn.
  

Mục tiêu vận động cần được điều chỉnh theo tuổi, thể trạng, bệnh tim mạch, biến chứng thần kinh và tình trạng bàn chân. Người có đường huyết quá cao, đang mệt nhiều hoặc có biến chứng cấp cần hỏi bác sĩ trước khi tập.

Dùng thuốc theo chỉ định
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kê:

• Thuốc uống hạ đường huyết.
  
  
• Thuốc tiêm không phải insulin.
  
  
• Insulin.
  
  
• Thuốc điều trị huyết áp hoặc mỡ máu.
  
  
• Thuốc bảo vệ thận hoặc tim mạch khi có chỉ định.
  

Người bệnh không nên tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ. Đặc biệt, không tự tiêm insulin hoặc dùng thuốc của người khác.

Theo dõi đường huyết
Người bệnh có thể được hướng dẫn:

• Đo đường huyết tại nhà.
  
  
• Ghi lại kết quả và thời điểm đo.
  
  
• Theo dõi đường huyết trước hoặc sau ăn.
  
  
• Kiểm tra HbA1c định kỳ.
  
  
• Tái khám đúng lịch.
  
  
• Nhận biết dấu hiệu hạ đường huyết và tăng đường huyết.
  

Phòng ngừa tiểu đường type 2
Có thể giảm nguy cơ mắc tiểu đường bằng cách:

• Duy trì cân nặng hợp lý.
  
  
• Nếu thừa cân, giảm cân từ từ theo kế hoạch an toàn.
  
  
• Vận động đều đặn.
  
  
• Hạn chế đồ uống có đường.
  
  
• Ăn nhiều rau, đậu, ngũ cốc nguyên hạt phù hợp.
  
  
• Hạn chế thức ăn chế biến sẵn.
  
  
• Ngủ đủ giấc.
  
  
• Kiểm soát căng thẳng.
  
  
• Không hút thuốc.
  
  
• Hạn chế rượu bia.
  
  
• Kiểm tra đường huyết nếu có yếu tố nguy cơ.
  
  
• Điều trị tốt tăng huyết áp, mỡ máu và bệnh tim mạch.
  

Khám triệu chứng tiểu đường tại Đắk Lắk ở đâu?
Khi có dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, nhìn mờ, vết thương lâu lành hoặc nhiễm trùng tái phát, người dân tại Đắk Lắk nên đến cơ sở y tế để được khám và xét nghiệm đường huyết.

Bệnh viện đa khoa Thiên Hạnh hospital là một địa chỉ người dân có thể tham khảo khi cần kiểm tra tiểu đường và các bệnh lý chuyển hóa liên quan. Người bệnh có thể được khám tại Khoa Khám bệnh hoặc Khoa Nội tổng hợp, sau đó thực hiện các xét nghiệm cần thiết tại Khoa Xét nghiệm.

Quá trình thăm khám có thể bao gồm:

• Đánh giá triệu chứng và yếu tố nguy cơ.
  
  
• Đo huyết áp, cân nặng, vòng eo.
  
  
• Kiểm tra đường huyết.
  
  
• Xét nghiệm HbA1c khi có chỉ định.
  
  
• Xét nghiệm mỡ máu, chức năng thận và gan.
  
  
• Đánh giá nguy cơ tim mạch.
  
  
• Kiểm tra biến chứng mắt, thần kinh, thận hoặc bàn chân.
  
  
• Tư vấn chế độ ăn, vận động và điều trị.
  

Thông tin liên hệ tham khảo:

• Tên cơ sở: Bệnh viện đa khoa Thiên Hạnh hospital.
  
  
• Địa chỉ: 17 Nguyễn Chí Thanh, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk.
  
  
• Hotline: 0262 3 950 606.
  
  
• Khám ngoại trú: Khoảng 7h00–17h00 tất cả các ngày.
  
  
• Tiếp nhận cấp cứu: 24/24.
  

Nếu người bệnh có dấu hiệu hôn mê, thở bất thường, nôn liên tục, mất nước nặng, co giật, đau ngực hoặc khó thở, cần đến cấp cứu ngay thay vì chờ lịch khám thông thường.

Kết luận
Triệu chứng tiểu đường tại Đắk Lắk có thể bao gồm khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, ăn nhiều nhưng sụt cân, mệt mỏi, nhìn mờ, vết thương lâu lành, nhiễm trùng tái phát, ngứa da và tê bì tay chân. Tuy nhiên, tiểu đường type 2 thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, nên xét nghiệm đường huyết định kỳ có vai trò rất quan trọng.

Người dân không nên tự chẩn đoán hoặc tự mua thuốc điều trị chỉ dựa vào triệu chứng. Khám sớm tại Bệnh viện đa khoa Thiên Hạnh hospital hoặc cơ sở y tế phù hợp giúp xác định tình trạng đường huyết, phát hiện tiền tiểu đường hoặc tiểu đường, đồng thời đánh giá nguy cơ biến chứng để có hướng kiểm soát lâu dài.